Tien jaar geleden kwamen wisenten, taurossen en exmoorpony’s naar natuurgebied De Maashorst. Sindsdien is hard gewerkt aan de natuurlijke ontwikkeling van het gebied, bosomvorming en herstel van het unieke watersysteem.
experts uit binnen- en buitenland
Ark Rewilding Nederland en de samenwerkingspartners van natuurgebied De Maashorst vierden dit jubileum op 29 januari met een drukbezochte bijeenkomst.
Beheerders, rangers en onderzoekers uit binnen- en buitenland wisselden ervaringen met natuurlijke begrazing uit. Een erkenning voor de waarde en het internationale belang van ons natuurgebied.
Grazers zijn belangrijk in herstel van landschap
De Maashorst ligt tussen twee breuken die het gebied van nature nat houden. Door ruilverkaveling in het verleden waren veel waterdichte lagen doorbroken en verdwenen natte gebieden.
In de afgelopen jaren zijn landbouwgronden aangekocht en delen van het watersysteem hersteld zodat natte natuur terugkeert. Grazers zijn belangrijk voor het beheer.
Natuurlijke begrazing
De kuddes ontwikkelden zich in de afgelopen 10 jaar naar een stabiel niveau. Wisenten, exmoorpony’s en taurossen blijken elkaar goed aan te vullen: exmoorpony’s eten vooral gras, wisenten zoeken halfopen bosranden op en taurossen gebruiken weer andere delen van het terrein.
De interactie tussen de soorten is beperkt, waarbij wisenten doorgaans dominant zijn. Een wandelpad door het wisentgebied is buiten het broedseizoen opengesteld voor wandelaars zonder hond en dat verloopt probleemloos.
Bosontwikkeling en biodiversiteit
Door monotoon naaldbos om te vormen naar een gevarieerder landschap ontstonden open plekken met berken, eiken en andere soorten. Grazers houden deze jonge bosjes gevarieerd en open. Braamstruwelen bieden kiemplaatsen voor bomen en zijn waardevol voor fauna. Zo groeide het aantal grauwe klauwieren sterk: van het eerste broedgeval in 2018 naar inmiddels 23 paren.
Uit onderzoek bleek dat mestkevers – aanwezig dankzij het ontbreken van ontwormingsmiddelen bij de grazers– een belangrijke voedselbron vormen.
Invloed van het klimaat
Extreme weer had grote impact. In 2018 zorgde droogte voor een bloemenexplosie. De extreem natte jaren 2023–2024 leidden juist tot wateroverlast, sterfte van bomen en minder bloemenrijkdom.
Om graasdruk op gras te verhogen en op bos te verminderen wordt er meer ingezet op exmoorpony’s.
toekomst
De Maashorst is nog volop in ontwikkeling. Nieuwe percelen worden natuur, greppels verdwijnen en de Hofmansplas wordt onderdeel van het begrazingsgebied. Soorten als oehoe, middelste bonte specht, veldkrekel en blauwvleugelsprinkhaan laten herstel zien.
